Corporate Income Tax in Poland
Podatek dochodowy od osób prawnych
Podatnikami podatku CIT są osoby prawne (np. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjne, przedsiębiorstwa państwowe, spółdzielnie), jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej z wyjątkiem spółek osobowych, spółki kapitałowe w organizacji i podatkowe grupy kapitałowe. Jednostki będące polskimi rezydentami podlegają opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania (nieograniczony obowiązek podatkowy), podczas gdy nie-rezydenci są opodatkowani tylko od dochodów ze źródeł położonych w Polsce (ograniczony obowiązek podatkowy). Jednostka jest uważana za polskiego rezydenta, jeśli ma siedzibę lub zarząd na terytorium Polski. Ponadto, zagraniczne (nie będące rezydentami) spółki nie mające osobowości prawnej podlegają opodatkowaniu, jeśli zgodnie z przepisami podatkowymi kraju, którego są rezydentami są traktowane jak osoby prawne. Fundusze inwestycyjne i fundusze emerytalne są zwolnione od podatku dochodowego od osób prawnych.
Przedmiotem opodatkowania są wszystkie rodzaje dochodów (również zyski kapitałowe), z wyjątkiem dochodów wyłączonych i zwolnionych. Przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (UPDOP) nie stosuje się np. do przychodów wynikających z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy (nielegalnego handlu narkotykami), przychodów z działalności rolniczej (z wyjątkiem tzw. działów specjalnych produkcji rolnej) i z działalności leśnej, a także przychodów opodatkowanych podatkiem tonażowym. Zwolnione od opodatkowania są m.in. (przeważnie po spełnieniu dodatkowych warunków): niektóre dotacje z Budżetu Państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub z programów bezzwrotnej pomocy zagranicznej (np. z UE), dochody organizacji pożytku publicznego – w części przeznaczonej na działalność statutową, dochody podatników, których celem statutowym jest działalność naukowa, oświatowa, kulturalna, działalność z zakresu ochrony zdrowia lub pomocy społecznej – w części przeznaczonej na te cele.
Dochodem jest osiągnięta w danym roku podatkowym (roku kalendarzowym lub przyjętym przez podatnika okresie kolejnych 12 miesięcy) nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania. Przychodami są inter alia: otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym różnice kursowe, wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo nieodpłatnie rzeczy lub praw albo innych świadczeń, wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań. Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem wydatków wymienionych jako nie podlegające odliczeniu (np. grzywien i kar pieniężnych, kosztów reprezentacji, w szczególności poniesionych na zakup usług gastronomicznych, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych). Jeśli koszty uzyskania przewyższają sumę przychodów – powstaje strata. Stratę można odliczać od dochodu uzyskanego w ciągu 5 kolejnych lat (do 50 % straty rocznie).
Podstawą opodatkowania jest dochód, pomniejszony o przewidziane prawem odliczenia. Odliczeniu podlegają np. darowizny na rzecz organizacji pożytku publicznego lub na cele kultu religijnego do 10 % dochodu, wydatki na zakup nowych technologii.
Co do zasady podatek CIT jest pobierany od sumy dochodów ze wszystkich źródeł (pomniejszonej o odliczenia) według stawki 19 %. Tym niemniej, dywidendy są opodatkowane odrębnie (19 % podatek u źródła). Zwolnione od podatku są dywidendy wypłacane przez będące rezydentami spółki zależne na rzecz spółek matek, które nieprzerwanie przez okres co najmniej 2 lat posiadają co najmniej 15 % udział w kapitale spółki zależnej i podlegają nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, innym Państwie Członkowskim UE lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG).
Podatek dochodowy od osób prawnych jest podatkiem rocznym, lecz istnieje obowiązek uiszczania miesięcznych zaliczek (do 20 dnia następnego miesiąca). Wpłacone zaliczki pomniejszają podatek należny na koniec roku. Zaliczki mogą być wpłacane kwartalnie w przypadku małych podatników (z rocznymi przychodami ze sprzedaży nie przekraczającymi 800000 EUR) i podatników rozpoczynających działalność. Zeznanie roczne musi zostać złożone, a podatek roczny zapłacony w terminie do końca trzeciego miesiąca następnego roku podatkowego.
Małgorzata Sęk
Fundacja Centrum Dokumentacji i Studiów Podatkowych w Łodzi